Archiwum

Archiwum

Nr 1(86)-4(89) / 2017

Oddajemy w Państwa ręce jubileuszowy numer czasopisma, którym chcieliśmy uczcić nasze dwudziestolecie. Z każdego rocznika wybraliśmy jeden artykuł, tak by pokazać szeroką tematykę czasopisma i jego interdyscyplinarny charakter. Każdy z archiwalnych artykułów został dopełniony nowym tekstem, tak aby z jednej strony pokazać ciągłość tematyki i to, jak pewne zagadnienia zmieniały się w ciągu minionych dwudziestu lat, a z drugiej wskazać te obszary, którymi pismo zajmuje się obecnie. Redakcja życzy Państwu ciekawej i pożytecznej lektury, mając nadzieję, że czasopismo „Cenne, bezcenne, utracone” znajdzie także i tym razem Państwa uznanie.

Czytaj online

Katalog utraconych dzieł sztuki 2014-2016

Co roku z kościołów, prywatnych kolekcji i muzeów ginie kilkadziesiąt cennych obiektów zabytkowych, publikację otwierają nie „straty”, ale katalog dzieł odzyskanych. Nie jest ich może wiele, lecz są wśród nich obiekty tak cenne, jak obraz Wojciecha Kossaka Piłsudski na Kasztance (kradzież 1997), fragmenty gotyckiego tryptyku z ok. 1520 roku z kościoła Narodzenia Najświętszej Marii Panny na Pólku w Bralinie (kradzież 1994) czy też barokowy kielich datowany na 1608 rok z kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Opactwie koło Sieciechowa (kradzież 1994).

Czytaj online

Nr 3(84)-4(85) / 2015

Choć jak do tej pory nie odnaleziono złotego pociągu, to jednak nie można narzekać na brak skarbów, które, powracając do kraju, wzbogaciły nasze zbiory. Świadectwem tego jest aż dziewięć artykułów opisujących okoliczności zaginięcia i odzyskania różnych dzieł sztuki i zabytków. To nie jest przypadek, że ten rok obfitował w tak radosne dla nas chwile. Te wszystkie powroty to efekt prac badawczych i rozmów dyplomatycznych prowadzonych od wielu lat przez pracowników Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Ministerstwa Spraw Zagranicznych, które dziś przynoszą tak bogate owoce. To także bez wątpienia efekt prac popularyzatorskich, szerzących wiedzę o zagadnieniach związanych ze stratami wojennymi.

Czytaj online

Nr 1(82)-2(83) / 2015

W 2014 r. czasopismo „Cenne, bezcenne, utracone” ukazało się w dwóch podwójnych numerach. Wówczas wynikło to z zewnętrznych, niezależnych od nas uwarunkowań. Postanowiliśmy jednak utrzymać tę częstotliwość edycji, zwiększając jednocześnie objętość każdego podwójnego numeru. Mamy nadzieję, że przeznaczając więcej miejsca na poszczególne teksty, będziemy mogli w pełniejszy sposób prezentować zagadnienia związane m.in. z ochroną naszego dziedzictwa, problematyką zaginionych i zrabowanych dóbr kultury czy też dotyczące spraw rewindykacji.

Czytaj online

Nr 3(80)-4(81) / 2014

W tym numerze publikujemy, poza artykułami o historiach utraty konkretnych zabytków, wywiad, jakiego udzieliła naszej redakcji pani Małgorzata Omilanowska, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, przedstawiając działania resortu w zakresie ochrony i restytucji dóbr kultury. Nowym tematem w „CBU” są artykuły o podmorskim dziedzictwie kulturowym. Obiekty o znaczeniu historycznym, kulturowym i archeologicznym, spoczywające pod wodą, są również zabytkami.Mowa tu o eksploracji leżących na dnie wraków i konstrukcji portowych, która wymaga rozwiązań prawnych związanych z zabezpieczaniem cennych przekazów historii oraz prowadzeniem archeologicznych prac badawczych w środowisku morskim.

Czytaj online

Nr 1(78)-2(79) / 2014

Kolejne wydanie kwartalnika "Cenne, bezcenne, utracone" to podwójny numer styczeń-czerwiec 2014. Następny numer, także podwójny, ukaże się na początku grudnia br. Jak zwykle w numerze znajdą Państwo szeroki wachlarz tematów, poczynając od powrotów dzieł sztuki utraconych w czasie ostatniej wojny, poprzez zagadnienia prawnej ochrony dóbr kultury, na artykule dotyczącym nagród za znaleziska archeologiczne kończąc. Zachęcamy do lektury

Czytaj online

Katalog utraconych dzieł sztuki 2013

KATALOG UTRACONYCH DZIEŁ SZTUKI jest wydaniem specjalnym Cenne, bezcenne, utracone 2013. To kolejna publikacja w łączonej wersji drukowanej i elektronicznej. Wkładka stanowi wybór dóbr kultury utraconych w 2013 r., natomiast płyta CD zawiera pełny katalog strat, informacje o zabytkach odzyskanych oraz katalog wybranych dzieł poszukiwanych przez Interpol. Ponadto na płycie publikujemy artykuły o zagrożeniach zabytków, stratach dzieł sztuki w Polsce i na świecie oraz o specjalistycznych bazach danych: skradzionych lub wywiezionych zabytków (NIMOZ), strat wojennych (MKiDN) oraz zabytków poszukiwanych przez Interpol. Bazy danych są zbiorem informacji i stanowią podstawę do prowadzenia poszukiwań i identyfikacji utraconych zabytków. Całość materiałów udostępniona jest w formacie PDF. Interaktywne menu umożliwia wybór przeglądanych publikacji. Na płycie znalazł się również numer 1(74)-4(77)/ 2013 w formacie PDF.

Czytaj online

Nr 1(74)-4(77) /2013

To numer specjalny, poświęcony pamięci przedwcześnie zmarłego Piotra Ogrodzkiego - wieloletniego dyrektora Ośrodka Ochrony Zbiorów Publicznych. Jest tu skrócona bibliografia dorobku Piotra Ogrodzkiego, jak i wszystkie tematy, jakie pojawiały się na łamach czasopisma.

Czytaj online

Katalog utraconych dzieł sztuki 2012

Edycja papierowa "Katalogu utraconych dzieł sztuki" jest tylko wyborem tego co znajduje się na dołączonej do niej płycie CD. Tutaj prezentujemy Państwu pełną wersję z płyty, na której znalazły się również wszystkie numery czasopisma wydane w 2012 r. Artykuły opublikowane w Katalogu poświęcone są problematyce ochrony zbiorów piśmiennictwa i stanowią kontynuację i dopełnienie tematu przewodniego numeru 3(72) / 2012.

Czytaj online

Nr 4(73) / 2012

Dziękujemy za bardzo pozytywny odbiór poprzedniego wydania pisma, które w całości poświęcone było ochronie zabytkowych zbiorów bibliotecznych, a w szczególności problemom związanym z najcenniejszą ich częścią – narodowym zasobem bibliotecznym. Wydaje się, że pomysł, by jeden z numerów pisma był monotematyczny jest powszechnie akceptowany i mogę nawet powiedzieć, że oczekiwany. W przyszłym roku, podobnie jak w mijającym, trzeci numer w całości poświęcimy jednemu tematowi. Jeśli zechcieliby Państwo podzielić się z nami swoimi oczekiwaniami, Redakcja przyjmie to z wielkim zadowoleniem. Adres mailowy cbu@nimoz.pl jest cały czas do dyspozycji Czytelników.

Czytaj online

Nr 3(72) / 2012

Bieżący numer „Cenne, bezcenne, utracone” w całości poświęcamy zabytkowym książkom, zagrożeniom zbiorów bibliotecznych, archiwaliom, poszukiwanym i odzyskiwanym starym drukom, inkunabułom, zbiorom kartograficznym, archiwalnym dokumentom. W przeszłości na łamach CBU zamieszczane były artykuły, które poruszały wybrane tematy z wyżej wymienionego zakresu. Zainteresowanym polecam przegląd archiwalnych numerów „Cenne, bezcenne, utracone”, w których między innymi można znaleźć takie artykuły jak: Konserwacja zabytków piśmiennictwa w Bibliotece Narodowej (CBU 2/2008), Zagrożone Chopiniana (CBU 4/2008), Jedna biblioteka, dwie aukcje. Rewindykacja brewiarza i mszału do Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu (CBU 4/2009), Inwentarze Biblioteki Ordynacji Zamojskiej (CBU 1/2011).

Czytaj online

Nr 2(71) / 2012

Wiele miejsca w „Cenne, bezcenne, utracone” poświęcamy zazwyczaj zdarzeniom, których skutkiem jest utrata wartościowych dóbr, istotnych dla dziedzictwa kultury. Tym jednak razem możemy z dużą satysfakcją i zadowoleniem zaprezentować dwa portrety, które do kraju szczęśliwie powróciły: Jana III Sobieskiego (Powrót portretu Jana III Sobieskiego) i Murzynkę (Piękna, skradziona/odzyskana). Oba podziwiano na specjalnej wystawie w warszawskim Muzeum Narodowym. Składały się na nią także m.in. obrazy odzyskane w 2011 r. – "Pomarańczarka" Aleksandra Gierymskiego (CBU 3/2011) oraz dwa obrazy Juliana Fałata (CBU 4/201

Czytaj online

Nr 1(70) / 2012

W tym roku podjęliśmy decyzję o zmianie szaty graficznej naszego pisma. Uważamy, że po 15 latach nadszedł właściwy czas na zaproponowanie pewnych zmian, które uczynią „Cenne, bezcenne/utracone” pismem, które będzie w stanie mocniej niż dotychczas zwrócić uwagę na problemy ochrony dziedzictwa narodowego, a publikowane ilustracje przykują na tyle uwagę i zapadną w pamięć Czytelników, że być może na ich podstawie utracone i poszukiwane dzieła sztuki zostaną rozpoznane i odzyskane. Pragniemy zaprosić wszystkich Państwa zainteresowanych szeroko pojmowaną ochroną dziedzictwa narodowego do aktywnej współpracy z redakcją. Gorąco apelujemy o dzielenie się z nami sprawami, które Was nurtują, a wpisują się swoim charakterem w profil pisma. Do kontaktów przeznaczamy specjalny adres e-mailowy: cbu@nimoz.pl. Serdecznie zapraszamy do współpracy.

Czytaj online

Nr 4(69) / 2011

W tym numerze „Cenne, bezcenne, utracone” pragniemy zwrócić Państwa uwagę na trzy artykuły dotyczące restytucji zrabowanych dóbr kultury, autorstwa Wojciecha Kowalskiego, Moniki Kuhnke oraz Kamila Zeidlera. Niezwykle istotnym jest też tekst autorstwa Tomasza Szkaradnika i Olgierda Jakubowskiego prezentujący prawne starania o oddanie prawowitym właścicielom, czyli Muzeum w Górkach Wielkich, odzyskanych wachlarzy

Czytaj online

Nr 3(68) / 2011

Powrót obrazu Aleksandra Gierymskiego „Żydówka z pomarańczami” to bez wątpienia najważniejsze wydarzenie ostatnich miesięcy. O historii obrazu, jego zaginięciu i powrocie pisze Elżbieta Rogowska. Z kolei Piotr Ogrodzki prezentuje nowe zjawisko do tej pory nieznane szerzej w muzeach. Wandalizm dotyka najznamienitsze muzea i galerie, a ofiarami wandali padają najznamienitsze dzieła. Przed aktami wandalizmu jest znacznie trudniej się ustrzec niż przed kradzieżą czy pożarem.

Czytaj online

Nr 2(67) / 2011

Wojenna zawierucha przyniosła nie tylko straty w kolekcjach muzealnych czy zbiorach prywatnych. Niepowetowane straty poniosły też placówki dyplomatyczne, jak np. ambasada angielska w Warszawie, o czym pisze Monika Kuhnke. Równie dotkliwe, bezpowrotne straty przynoszą co roku pożary. W minionych miesiącach żywioł zniszczył m.in. pałac w Wąsowie i kościół w Alwerni.

Czytaj online

Nr 1(66) / 2011

Od 1 marca 2011 r. kwartalnik „Cenne, bezcenne, utracone” ma nowego wydawcę - Narodowy Instytut Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów, nową instytucję opartą na strukturach Ośrodka Ochrony Zbiorów Publicznych. Łamy czasopisma tak jak do tej pory będą otwarte dla wszystkich, którym leży na sercu bezpieczeństwo zbiorów muzealnych, ale też tych zgromadzonych w świątyniach czy kolekcjach prywatnych. W tym numerze polecamy artykuły dotyczące kradzieży i odzyskania jedynego w Polsce obrazu Claude'a Moneta „Plaża w Pourville”.

Czytaj online

Nr 4(65) 2010

Numer czasopisma niemal w całości jest poświęcony problematyce fałszerstw zabytków i dzieł sztuki. Zdjęcie na okładce pokazuje, że nie tylko obrazy są fałszowane, ale również broń biała. Polecamy niezwykle ciekawy artykuł prof. Jerzego Miziołka o wystawach falsyfikatów.

Czytaj online

Nr 3(64) / 2010

Numer otwiera artykuł Piotra Ogrodzkiego o niedawnych powodziach. Mimo ogromnych strat jakie poniosły w wyniku powodzi lat 1998 i 2008 instytucje kultury, i jakie dotknęły obiekty zabytkowe, nadal nie jesteśmy przygotowani na tego typu zdarzenia. W numerze też o jednej z największych kradzieży dzieł sztuki w XXI wieku. Ofiarą złodziei padło Muzeum sztuki Współczesnej w Paryżu skąd zniknęły dzieła wartości blisko 100 milionów euro.

Czytaj online

Nr 2(63) / 2010

Muzeum Utracone to nowy projekt nastawiony na popularyzację tematyki strat wojennych. Każda inicjatywa dająca szansę odzyskania kolejnych utraconych dzieł jest przez „Cenne, bezcenne, utracone” gorąco popierana. W numerze także niezwykle interesujący artykuł na temat globusa nieba - jego historii i konserwacji - z kolekcji Leopolda Jana Szersznika znajdującej się w Muzeum Śląska Cieszyńskiego.

Czytaj online

Nr 1(62) / 2010

Numer dedykowany Tomaszowi Mercie, cenionemu i lubianemu wiceministrowi kultury i dziedzictwa narodowego, który zginął w katastrofie samolotu pod Smoleńskiem. Wśród artykułów zwracają uwagę te poświęcone chopinianom, oraz tekst Piotra Ogrodzkiego o zuchwałej kradzieży i odzyskaniu napisu "Arbeit macht frei" z muzeum w Oświęcimiu.

Czytaj online

Katalog utraconych dzieł sztuki 2009

W bieżącym wydaniu katalogi utraconych i odzyskanych dóbr kultury poprzedzają dwa artykuły Piotra Ogrodzkiego. Pierwszy poświęcony bezpieczeństwu muzeów, będący refleksją po wynikach kontroli Najwyższej Izby Kontroli w tym zakresie. Drugi tekst omawia działania podejmowane przez wojewódzkich zabytków w 2008.

Czytaj online

Nr 4(61) / 2009

Popularyzacja wiedzy o polskich stratach wojennych w zakresie kultury nie budzi wątpliwości. W upowszechnianie tej wiedzy włączyła się Poczta Polska publikując serię znaczków i kopert "Utracone Dzieła Sztuki". Ponadto w numerze artykuł na temat narastającego zjawiska wandalizmu, jako szczególnego zagrożenia zabytkowych świątyń i ich wyposażenia.

Czytaj online

Nr 3(60) /2009

Problematyka fałszerstw dzieł sztuki już pojawiała się na łamach czasopisma. Nigdy jednak temu zagadnieniu nie poświęciliśmy całego numeru. W publikowanych artykułach tylko w niewielkim stopniu pokazujemy złożoność tej problematyki i różnorodność zagadnień. Mówimy o falsyfikatach i ich twórcach, ekspertach i metodach badawczych demaskujących fałszerstwa. To naprawdę pasjonując lektura.

Czytaj online

Nr 2(59) / 2009

Zawartość numeru jest wyjątkowo różnorodna. Otwiera go artykuł o zuchwałym napadzie rabunkowym na Scheringa Museum of Realistic Art w Spanbroek w Holandii, skąd skradziono m.in. obraz autorstwa Tamary Łempickiej. Równie interesujący jest tekst o projekcie zmian w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, dotyczącym wywozu zabytków za granicę.

Czytaj online

Nr 1(58) / 2009

Numer otwiera artykuł Piotra Ogrodzkiego o niezwykłej historii odzyskania monstrancji skradzionej w 1994 r. z kościoła w Wysokiej. Monstrancja odnalazła się dzięki informacji dostępnej na stronie skradzionezabytki.pl, na której dostępny jest Krajowy wykaz zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem.

Czytaj online

Katalog utraconych dzieł sztuki 2008

2008 rok, to nie tylko rok jubileuszu Ośrodka Ochrony Zbiorów Publicznych. Wiele się także działo w zakresie ochrony zabytków. O sukcesach odzyskania dzieł sztuki oraz o kradzieżach i bezpowrotnych stratach, pożarach zabytków pisze Piotr Ogrodzki.

Czytaj online

Nr 4(57) / 2008

W kontekście często poruszanych na łamach "Cenne, bezcenne / utracone" tematów związanych ze stratami wojennymi, rabunkiem dóbr kultury i ich rewindykacją, warto zwrócić uwagę na artykuł Hanny Łaskarzewskiej - "Zbiory zagrabione i ich losy. "Model szwedzki". Z kolei zagadnieniom bezpieczeństwa zbiorów poświęcone są teksty Piotra Ogrodzkiego omawiające doroczną konferencję ICMS, której tematem przewodnim było zintegrowane zarządzanie ryzykiem, oraz wydaną przez Ośrodek Ochrony Zbiorów Publicznych książkę Vincenta Noce'a "Kolekcja egoisty", poświęconą kradzieżom z muzeów, dokonywanym przez Stephane'a Breitwiesera.

Czytaj online

Nr 3(56) / 2008

W obszernym artykule Marzena Jaworska prezentuje wrocławskie Muzeum Poczty i Telekomunikacji, zaś Zbigniew Hauser rozpoczyna podróż po zapomnianych polskich rezydencjach, tym razem na Ukrainie. W ramach obchodu 20-lecia Ośrodka Ochrony Zbiorów Publicznych prezentujemy omówienie jubileuszowej konferencji "Nowoczesne techniki w ochronie zabytków", która została zorganizowana z tej okazji w Muzeum Zamoyskich Kozłówce w dniach 11-12 września br.

Czytaj online

Nr 2(55) / 2008

W tym numerze piszemy m.in. o pracach konserwatorskich prowadzonych w Bibliotece Narodowej oraz o niezwykłej kolekcji ekslibrysów powstałej przy okazji negocjacji rewindykacyjnych prowadzonych na mocy postanowień traktatu ryskiego. Niejako przy okazji omówienia konferencji "W stronę nowoczesnego muzeum", która miała miejsce w Warszawie w dniach 6-7 marca br., wracamy też do kradzieży obrazów z Muzeum van Gogha w Amsterdamie i wniosków z nich płynących.

Czytaj online

Nr 1(54) / 2008

W 2008 r. Ośrodek Ochrony Zbiorów Publicznych obchodzi 20-lecie swojej działalności. Historii Ośrodka poświęcony jest artykuł Piotra Ogrodzkiego. Ponadto w numerze niezwykle ciekawy tekst o kolekcji poczty powstańczej zakupionej do Muzeum Powstania Warszawskiego oraz artykuły o kradzieżach z muzeów w Szwajcarii i Niemczech

Czytaj online