w przygotowaniu

w przygotowaniu

SZTUKA ŻYDOWSKA W POLSCE I EUROPIE ŚRODKOWO-WSCHODNIEJ – SERIA WYDAWNICZA

Jerzy Malinowski

Powojenne badania sztuki żydowskiej, w tym architektury , zostały podjęte dopiero  w latach 80. XX wieku przez Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk. Obok Materiałów do dziejów rezydencji na ziemiach wschodnich Romana Aftanazego badania nad sztuką żydowską stały się istotnym dorobkiem Instytutu. Dzięki nim po kilku latach – już poza Instytutem, w Wydawnictwie Krupski i Spółka – zostały wydane tomy Marii i Kazimierza Piechotków: Bramy Nieba. Bóżnice drewniane na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej (1996) i w angielskiej wersji Heaven’s Gates. Wooden synagogues in the territories of  the former Polish-Lithuanian Commonwealth (2004), Bramy Nieba. Bóżnice murowane na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej (1999) oraz Oppidum Judaeorum. Żydzi w przestrzeni miejskiej dawnej Rzeczypospolitej (2004). W ostatnich latach trud przybliżenia sztuki żydowskiej podjął Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata .

DZIEJE I SPUŚCIZNA RODU SAINT-GENOIS D’ANNEAUCOURT Z JAWORZA NA ŚLĄSKU CIESZYŃSKIM

Hanna Łaskarzewska

Historia pozyskania do Cieszyna cennych darów od potomkiń hrabiów Saint-Genois wskazuje, że nawet w pokoleniach urodzonych już poza Śląskiem Cieszyńskim i przy wieloletnim braku ich kontaktów z miejscami, gdzie urodzili się i wychowali ich przodkowie, może „zaiskrzyć” więź sentymentalno-kulturowa i poczucie bliskości z utraconą „małą ojczyzną”. Do Jaworza powrócił także, symbolicznie, hrabia Maurycy, pionier śląskich uzdrowisk, którego można spotkać na ławeczce w zdrojowym parku.

BRZYTWA. OD PRZEDMIOTU UŻYTKOWEGO DO KOLEKCJONERSKIEGO

JERZY CICHOWICZ

Brzytwa - dla wielu archaiczny przedmiot, którym golili się nasi dziadkowie. Jednak wraz z modą na męskie brody, powstaniem barbershopów, gdzie fachowcy brody modelują i sprzedawane są artykuły do pielęgnacji brody, brzytwa wróciła do łask. Wróciła do łask nie tylko jako narzędzie barberów, ale też zwykłych użytkowników oraz kolekcjonerów. Cena dobrej, użytkowej brzytwy  może zaskakiwać. Cena brzytwy kolekcjonerskiej szokować.

ODZYSKANY BLASK. KONSERWACJA NOWOŻYTNYCH RZEŹB OŁTARZOWYCH ZE ZBIORÓW MUZEUM KATOLICKIEGO UNIWERSYTETU LUBELSKIEGO JANA PAWŁA II

Krzysztof Przylicki

Rzadko się zdarza by rzeźbiarze doby baroku mieli swoje wystawy. Tym razem Sebastian Zeisl i Jan Eliasz Hoffman dostąpili tego wyróżnienia dzięki Muzeum KUL, które w 2018 r. ukończyło prace konserwatorskie przy dziewięciu XVIII-wiecznych rzeźbach ołtarzowych znajdujących się w jego zbiorach. Figury świętych znów lśnią pełnym blaskiem.

INSTYTUT POLONIKA I OCHRONA POLSKIEGO DZIEDZICTWA KULTUROWEGO ZA GRANICĄ

Dorota Janiszewska-Jakubiak

Polskie dziedzictwo to nie tylko zabytki, dobra kultury zgromadzone w naszym kraju. Burzliwe losy Polski i Polaków sprawiły, że na każdym kontynencie możemy znaleźć mniej lub bardziej cenne  ślady naszej kultury, naszego dziedzictwa. O tym dziedzictwie nam najbliższym i to w wymiarze czysto fizycznym, bo pozostawionym za wschodnią granicą, pamiętamy niemal na co dzień. Jednak o wielu dziełach, miejscach, ludziach nie mamy pojęcia. Wydaje się więc naturalne by nie tylko zagranicą były instytucje, które o to dziedzictwo się troszczą - liczne organizacje polonijne, ale także by w naszym kraju była taka instytucja. Choć wzmożoną troskę o polskie dziedzictwo za granicą wykazujemy od lat 90. XX wieku, to dopiero w 2017 r. powstał Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą POLONIKA. Nowej instytucji życzymy sukcesów, bo zadań przed nią jest mnóstwo

CHOPINIANA W VALLDEMOSSIE NA MAJORCE (KLASZTOR KARTUZÓW, CELA 2)

Ewa Sławińska-Dahlig

Przybywający na Majorkę zazwyczaj wiedzą, że  miejscem, które koniecznie należy odwiedzić jest Valldemossa. Powód jest jeden - Fryderyk Chopin. To właśnie tu genialny kompozytor spędził zimę 1838/1839 w towarzystwie George Sand. Niewiele osób zdaje sobie jednak sprawę  z bogactwa kolekcji chopinianów zgromadzonej przez rodzinę  Boutroux-Ferrà. Mało kto też wie, że kolekcję tę od początku lat 70. XX w. opracowywała nasza rodaczka - Bożena Schmid-Adamczyk.

MIECZYSŁAW HAIMAN (1888-1949) – KUSTOSZ POLONII AMERYKAŃSKIEJ

TERESA KACZOROWSKA

15 stycznia 2019 r. minęło 70 lat od śmierci Mieczysława Haiman - pioniera badań historycznych nad przeszłością polską w Ameryce, działacza Polonii amerykańskiej i pierwszego kustosza Muzeum Polskiego w Ameryce w Chicago (The Polish Museum of America in Chicago). Postać to niezwykle zasłużona choć dziś w rodzinnym kraju mało znana. Jego dorobek naukowy jest nie do przecenienia, a powstałe w 1935 r. Muzeum, które działa do dziś, jest jedną z najważniejszych, polonijnych placówek kulturalnych w Ameryce.

SKALA ZAGROŻENIA PRZESTĘPCZOŚCIĄ PRZECIWKO DOBROM KULTURY W 2018 R. EFEKTYWNOŚĆ DZIAŁAŃ POLICJI

Adam Grajewski

W ubiegłym roku Policja 87 przestępstw ściganych z artykułów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz 463 przestępstwa ścigane z paragrafów kodeksu karnego. Można sobie zadać pytanie: czy w skali kraju to dużo czy mało?  Pewnie na to zjawisko można spojrzeć jak zwykle z kilku stron, próbując je zrelatywizować. Nie da się jednak ukryć, że większość przestępstw przeciwko zabytkom to zniszczenie czegoś niepowtarzalnego, czego nie daje się odtworzyć.

NARODOWY FUNDUSZACH OCHRONY ZABYTKÓW ‒ W KIERUNKU SYSTEMOWYCH ZMIAN W OCHRONIE ZABYTKÓW

Katarzyna Zalasińska

Narodowy Fundusz Ochrony Zabytków działa już ponad roku. To mechanizm, którego finansowanie zostało oparte na wpływach z kar administracyjnych oraz nawiązki z wyroków karnych orzekanych w sprawach niszczenia bądź uszkodzenia zabytków, zgodnie z założeniem, „kto niszczy zabytki, płaci na zabytki”. Warto się dziś przyjrzeć jeszcze raz jego założeniom i efektom obowiązywania.

OBRAZY JANUSZA RYBAŁTOWSKIEGO W POTURZYNIE. FOTOGRAFIE JAKO ŹRÓDŁO IDENTYFIKACJI DZIEŁ SZTUKI

Agnieszka Szykuła-Żygawska

Zachwycamy się fotografią przedstawiającą wnętrza nieistniejących dworów czy pałaców, czy bogatych kamienic.  Fascynuje nas ich bogactwo i uroda. Nikt jednak do tej pory nie podjął się dzieła oszacowania strat wojennych biorąc za źródło właśnie taką dokumentację fotograficzną. Bez wątpienia taki  źródłem jest wiekopomne dzieło Romana Aftanazego. Ale z jego zdjęć i opisów można też wyciągnąć wiele innych informacji. Przykładem tego jest właśnie artykuł Agnieszki Szykuły-Żygawskiej dotyczący dzaiałalności malarskiej Janusza Rybałtowskiego.

SŁUPY POCZTOWE – MATERIALNE DZIEDZICTWO Z CZASÓW UNII POLSKO-SASKIEJ

Marcin Goch

We wsiach i miasteczkach można często odnaleźć różne pomniki w formie słupów, kolumn, obelisków. Ich znaczenie, historia powstania bywają różne. Na trasie między Warszawą a Dreznem też można się natknąć na "dziwne" słupy opatrzone herbami, monogramami. To słupy poczty saskiej. Miały one informować kurierów dworu królewskiego w Warszawie i dworu książęcego w Dreźnie o drodze - dystansie jai mają jeszcze do przebycia, kierunku w którym powinni podążać, by jak najszybciej dostarczyć cenną korespondencję